Antwerpen
Antorf Alter deutscher Name
Anvers Französischer Name
SymbolansichtKunstwerk-Bezüge
- Dürer: Marter der zehntausend Christen; 1549–1600
- Coecke van Aelst/Lombard: Abendmahl
- Jordaens: Christus am Ölberg (»Le Christ au Jardin des Oliviers«); Augustinerkirche
- Jordaens: Der König trinkt
- Janssens: Grablegung (»The Entombment«)
- Jordaens: Huldigung an Pomona (Allegorie der Fruchtbarkeit)
- Seghers: Kreuzaufrichtung
- Wtewael: Lot und seine Töchter (»Lot and His Daughters«)
- Jordaens: Pan und Syrinx
- Jordaens: Petrus findet den Zinsgroschen im Maul des Fisches (»Antwerpen-Fähre«)
- Jordaens: Satyr beim Bauern
- Petel: Antwerpener Elfenbeinarbeiten
- Petel: Crucifixus
- Petel: Elfenbeinplastik (»Apollo, wie er der Daphine nachlauft«)
- Petel: Humpen mit Natura
- Petel: Humpen mit Paris und Helena
- Petel: Humpen mit Pomona und Apollo
- Petel: Silenhumpen
Basis-Daten
Externe Ressourcen und Referenzdatenbanken
Getty Thesaurus of Geographic Names (TGN):
7007856
Vorkommen im Text
TA 1675, I, Buch 1 (Architektur), Titelkupfer
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel d (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel f (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel h (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel l (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel [m] (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel o (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel p (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel q (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel t (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel dd (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), Tafel 14 (nach S. 26)
Abbildung
TA 1675, I, Buch 2 (Skulptur), S. 41
TA 1675, I, Buch 3 (Malerei), Titelkupfer
Abbildung
TA 1675, I, Buch 3 (Malerei), S. 69
TA 1675, I, Buch 3 (Malerei), S. 105
TA 1675, II, Buch 2 (italienische Künstler), S. 88
TA 1675, II, Buch 2 (italienische Künstler), S. 166
TA 1675, II, Buch 2 (italienische Künstler), S. 173
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 2 (italienische Künstler), S. 182
TA 1675, II, Buch 2 (italienische Künstler), S. 190
TA 1675, II, Buch 2 (italienische Künstler), S. 195
TA 1675, II, Buch 2 (italienische Künstler), S. 202
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 216
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 217
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 224
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 225
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 229
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 235
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 238
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 241
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 242
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 244
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 245
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), Tafel EE (nach S. 248)
Abbildung
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 253
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 256
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 257
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 258
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 259
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 260
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 261
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 262
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), Tafel GG (nach S. 262)
Abbildung
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 263
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 264
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 265
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 266
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 268
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 269
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 270
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 271
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 272
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 273
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 276
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 278
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 279
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 280
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 284
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 285
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 287
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 288
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 289
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 290
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 292
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 293
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 297
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 299
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 300
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 301
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 302
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 303
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 304
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 305
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 306
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 307
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 308
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 309
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 310
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 312
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 313
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 316
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 318
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 319
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 320
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 322
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 323
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 324
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 331
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), Tafel NN (nach S. 332)
Abbildung
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 336
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 337
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 340
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 347
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 351
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 354
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 355
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 357
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 358
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 360
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), Tafel PP (nach S. 360)
Abbildung
Abbildung
Abbildung
Abbildung
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 361
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 362
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 363
TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 364
TA 1675, Register, nach S. 376 [II]
TA 1675, Register, nach S. 376 [III]
TA 1675, Register, nach S. 376 [IV]
TA 1675, Register, nach S. 376 [V]
TA 1675, Register, nach S. 376 [VI]
TA 1675, Register, nach S. 376 [VII]
TA 1675, Register, nach S. 376 [VIII]
TA 1675, Register, nach S. 376 [IX]
TA 1675, Register, nach S. 376 [X]
TA 1675, Register, nach S. 376 [XI]
TA 1679, Frontispiz
Abbildung
TA 1679, I (Architektur), S. 59
TA 1679, I (Architektur), S. 62
TA 1679, II (Skulptur), Tafel a (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel b (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel c (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel d (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel e (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel f (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel g (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel h (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel i (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel l (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel n (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel r (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel t (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel x-1 (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel x-2 (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel y-1 (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, II (Skulptur), Tafel y-2 (nach S. 2)
Abbildung
TA 1679, III (Malerei), Frontispiz
Abbildung
TA 1679, III (Malerei), Tafel A (nach S. 26)
Abbildung
TA 1679, III (Malerei), Tafel 4. (nach S. 68)
Abbildung
TA 1679, III (Malerei), S. 69
TA 1679, III (Malerei), S. 71
Marginalspalte oder Fußnote
Marginalspalte oder Fußnote
TA 1679, III (Malerei), Tafel 5. (nach S. 80)
Abbildung
Abbildung
TA 1679, III (Malerei), S. 82
TA 1679, III (Malerei), S. 95
Weitere Textvorkommen einblenden
Erwähnungen in Kommentaren im Text
Sandrart übernimmt hier einen Fehler, den van Mander in den Viten der italienischen Künstler macht, wo er als Geburtsort Jan Soens’ Antwerpen angibt. In den Viten der niederländischen Künstler korrigiert er diese Aussage jedoch und nennt nun den korrekten Ort ’s Hertogenbosch (vgl. Mander/Miedema 1994–99 [Miedema, Hessel (Hrsg.): Karel van Mander. The Lives of the Illustrious Netherlandish and German Painters, from the first edition of the Schilder-boeck (1603–1604), 6 Bde., Doornspijk 1994–1999], Bd. V, S. 239–245). Da Sandrart diese Korrektur nicht vollzieht, hat es an dieser Stelle den Anschein als seien zwei unterschiedliche Künstler gemeint. Anhand der von van Mander übernommenen Textstellen zu Jan Soens (vgl. TA 1675, II, Buch 2 (italienische Künstler), S. 194 und TA 1675, II, Buch 3 (niederl. u. dt. Künstler), S. 284) wird jedoch deutlich, dass auch Sandrart nur eine Person meint.
Everhard Korthals Altes, 30.06.2010
Van Dycks erster Aufenthalt in London datiert zwischen November 1620 und März 1621, Arbeiten für Jakob I. sind bezeugt. Nach einem Aufenthalt in Antwerpen reiste van Dyck im Herbst 1621 nach Italien; vgl. Klemm, Kommentar Viten 1995 [Klemm, Christian: Joachim von Sandrarts »Teutsche Academie der edlen Bau-, Bild und Mahlerey-Künste«, in: Renaissance und Barock (= Bibliothek der Kunstliteratur, Bd. 1), hrsg. von Thomas Cramer und Christian Klemm, Frankfurt a. M. 1995, S. 793–799 (Kommentar)], S. 868, Anm. 533,19/533,21.
Christina Posselt, 28.06.2011
Angesichts der 1646 entstandenen Gemälde von Sandrart ist zu vermuten, dass vielmehr Antwerpen gemeint ist, auch wenn nicht auszuschließen ist, dass Seghers nach Amsterdam reiste, wiewohl dieser dann wohl eher Sandrart besucht hätte; vgl. Klemm 1986 [Klemm, Christian: Joachim von Sandrart: Kunst-Werke und Lebens-Lauf, Berlin 1986], S. 32; S. 339 und S. 352, Anm. 49; Klemm, Kommentar Viten 1995 [Klemm, Christian: Joachim von Sandrarts »Teutsche Academie der edlen Bau-, Bild und Mahlerey-Künste«, in: Renaissance und Barock (= Bibliothek der Kunstliteratur, Bd. 1), hrsg. von Thomas Cramer und Christian Klemm, Frankfurt a. M. 1995, S. 793–799 (Kommentar)], S. 869, Anm. 535,33 f.
Christina Posselt, 28.06.2011
Diese Passage über den fehlgeschlagenen Versuch, Floris zu einem arbeitsamen und ökonomisch wirtschaftenden Künstler zu machen, wird bei van Mander deutlich ausschweifender wiedergegeben (vgl. Mander, Schilderboek [Mander, Karel van: Het Schilderboek, ], Het leven van Frans Floris, uytnemende Schilder van Antwerpen, überprüft anhand der Ausgabe von 1604 [Mander, Karel van: Het Schilderboek, Nachdruck der Ausgabe Haarlem 1604, Utrecht 1969], vgl. Online-Ausgabe DBNL, fol. 204v f. [Accessed: 2011-11-14. Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/63BpmS3k5]). Im Folgenden berichtet van Mander von Altartafeln in Antwerpen, Brüssel und Gent sowie von Werken, die in Lucas de Heeres Sammlung vor dem Bildersturm gerettet wurden.
Christina Posselt, 01.09.2011
Die metaphernreiche Einleitung van Manders, in der Sprangers durch Pictura und die Grazien gesegnetes Talent als leuchtender Stern für die Stadt Antwerpen gepriesen wird (vgl. Mander, Schilderboek [Mander, Karel van: Het Schilderboek, ], Het leven van Bartholomeus Sprangher, uytnemende Schilder van Antwerpen, überprüft anhand der Ausgabe von 1604 [Mander, Karel van: Het Schilderboek, Nachdruck der Ausgabe Haarlem 1604, Utrecht 1969], vgl. Online-Ausgabe DBNL, fol. 268r f. [Accessed: 2011-11-14. Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/63Bs0tQwj]), lässt Sandrart aus.
Christina Posselt, 08.09.2011
Sandrart lässt hier einen Großteil der Vita van Manders aus, die von Sprangers Ausbildung handelt: weder die Lehre bei seinem Vater, noch die Zeit bei Jan Mandyn bzw. in Antwerpen oder Sprangers Entwicklung in Frankreich und Norditalien sowie die Zusammenarbeit mit Giulio Clovio nimmt Sandrart in seinen Text auf (vgl. Mander, Schilderboek [Mander, Karel van: Het Schilderboek, ], Het leven van Bartholomeus Sprangher, uytnemende Schilder van Antwerpen, überprüft anhand der Ausgabe von 1604 [Mander, Karel van: Het Schilderboek, Nachdruck der Ausgabe Haarlem 1604, Utrecht 1969], vgl. Online-Ausgabe DBNL, fol. 268v–270v [Accessed: 2011-11-14. Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/63Bs0tQwj]).
Christina Posselt, 08.09.2011